HISTORIAS DA LINGUA II

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

Contacta comigo unha xornalista para me entrevistar pola publicación do poemario “Remontar o río”. Á hora prevista, chámame por teléfono, saúdame moi amable, dime o tempo de que dispomos e avísame:
-A entrevista vai ser en castelán.
-Ui! Iso para min é moi violento. E non lle vexo xeito. Non entendo que teña que falar castelán en Galicia.
Deloutro lado do fío houbo un silencio longo e pregunteille para cortalo:
-¿Periga o teu posto de traballo? Se é así, dimo que estou disposta a considerar a miña postura a pesar de todo.
Seguía o silencio ata que a oio saloucar.
-¿Que che pasa? Dime algo.
-Helena, fágao Vde. por min. Fale o galego que eu non podo falar. Ben ve cal é a miña lingua. Pero non podo, Helena. Para emitir, non podo.
-Tranquilízate. Xa vexo, xa.
E houbo outro silencio menos tenso e despois engadiu xa coa voz recuperada:
-Eu voulle preguntar en castelán, que non podo facelo doutra maneira.
-Non te preocupes. Tamén o entendo. É unha tolemia, pero é o que hai.
A entrevista transcorreu con fluidez, a pesar desa grave anomalía. E enviámonos unha chea de bicos fóra de antena.
Ninguén sospeitaría que tiña detrás un abuso de poder, unha mordaza, un drama persoal incomprensible.

HISTORIAS DA LINGUA I

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Entro nunha panadería de Santiago a mercar unha chapata. Mentras me atende a dependenta, voulle preguntando por unha serie de produtos que hai no mostrador. E dime de súpeto:
-Vostede fala moi ben o galego, ¿verdade?
-Debera -respondín eu.
-¿Pódolle preguntar unha cousa?
-Claro que si. O que guste.
-¿Que significa “doado?
-Vén do verbo doar e sería “regalado”, “dado”, pero xa pasou a signicar “fácil”.
-¡Ah! Oíno moitas veces na televIsión. “É moi doado”, pero non sabía que era. É que nós falamos, ¿sabe?. Pero ao rapaz, que vai ao colexio de….. estanllo facendo perder. E nós non queriamos.
-Fan ben. Nós tampouco llelo deixamos perder aos nosos.
-Pero Vde. é estudada e ben se lle nota en como fala…
-Si. Son estudada, por sorte.
-Pois hei ir apuntando cousas que non entendo e, se volve por aquí, pregúntolle. ¿Podo?
-Claro que si. Virei máis veces, non se preocupe.

Saín e, fóra da porta, ripei dúas bágoas coas mans.